هشدار پروفسور آمریکایی: توافق با میزبان روی انبار باروت | وسوسه ترامپ به ترور رهبر جدید ایران

اشتباه استراتژیک افکار عمومی یا سیاست‌مداران این است که فکر می‌کنند رهبرانی مانند ترامپ زمانی که یک‌بار داغی تنش را حس کردند، دیگر به آن دست نخواهند زدند و «درس گرفته‌اند»، اما غافل از این موضوع هستند که ساختار انگیزشی قدرت و وسوسه ناشی از تسلیحات نقطه‌زن، ممکن است آنها را مجددا به سمت این تله‌ها سوق دهد.

پايگاه خبری تحليلی «نيک رو»، در تحلیل ویدئوی گفتگو با پروفسور رابرت پیپ (Robert Pape) ، دانشمند برجسته علوم سیاسی، موضوعات بسیار حساس پیرامون آینده تفاهم‌نامه سیاسی (MoU) با ایران، انگیزه‌ای از رویکرد سیاسی و پویایی‌های منطقه‌ای مطرح شده است.

نکات کلیدی و محوری اصلی این گفتگو به شرح زیر است:

۱. وسوسه ترامپ به ترور مجتبی خامنه‌ای در تشدید تله تنش‌

یکی از کلیدی‌ترین بخش‌های این گفتگو، تحلیل رفتار احتمالی ترامپ در قبال تفاهم نامه با ایران و تأثیر بنیامین نتانیاهو بر آن است:

* وسوسه غیرقابل مقاومت ترور: پروفسور پیپ اشاره می‌کند که حتی اگر ترامپ پای تفاهم‌نامه با ایران را امضا کند و بپذیرد که ایران می تواند اورانیوم غنی‌شده خود را حفظ کند، این توافق بسیار شکست‌کننده خواهد بود. او یک سناریوی واقعی را مطرح می‌کند: اگر دو هفته پس از امضای توافق، نتانیاهو با اطلاعات دقیق (مختصات با دقت زیر ۳ متر) نزد وی بیاید و بگوید: «ما رهبر جدید ایران [مجتبی خامنه‌ای] را در تیررس بمب های خود داریم، آیا ترامپ در برابر این وسوسه مقاومت می کند و می گوید به تفاهم نامه پایبند می ماند؟! خیر، وی فورا با به پرواز درآوردن یک هواپیمای بمب افکن ب-۲ کار را به انجام میرساند»
* ساختار انگیزشی ایده: به باور این تحلیل‌گر، بسیار بعید و نامحتمل است که به خاطر پایبندی به یک تفاهمنامه، از چنین فرصتی بگذرد. تاریخ نشان داده رهبران ارشد وقتی به تسلیحات هدایت‌پذیر نقطه‌زن با چنین دقتی دسترسی پیدا می‌کنند، وسوسه حذف دشمن برایشان غیرقابل مقاومت می‌شود (مانند اقدام ریگان علیه قذافی در ۱۹۸۶). هیچ نشانه‌ای وجود ندارد که بتواند از تجربیات گذشته «درس گرفته» باشد و در صورت دستیابی به اطلاعات لوکیشن (محل مورد نظر)، توافق را پاره‌ نکرده و اقدام نکند.

۲. ورود به «عصر ناپایداری» (Age of Instability) و بحران نفت

* شمارش معکوس ۶ هفته‌ای ذخایر نفت: در سطح کلان اقتصادی، دنیا در آستانه ورود به یک بحران جدی است. بازارهای جهانی به شدت به تفاهم نامه و قیمت نفت گره خورده اند. به گفته مجری و کارشناس، ذخایر استراتژیک نفت نه برای چند ماه، بلکه برای چند هفته (حدود ۶ هفته تا اواسط ژوئیه) دوام دارند و در صورت عدم گشایش سریع در تنگه‌ها و کاهش قیمت‌ها، زیر کمترین سطح عملیاتی خواهند رفت.
* سود بردن ایران از ناپایداری: ایران از این وضعیت ناپایداری در تنگه هرمز و از طریق نیروهای نیابتی خود بهره‌برداری راهبردی می‌کند. چرا که می‌تواند یک بازدارندگی قوی ایجاد کند و قیمت نفت را در سطح بالایی قرار دهد که این مفهوم نوسان مداوم و طولانی‌مدت در اقتصاد جهانی است.

۳. گسترش افقی تنش (تشدید افقی)

* تغییر زمین بازی توسط ایران: یکی از ویژگی‌های رفتار نظامی ایران، محل قرارگیری آن در «کالیبراسیون» (سنجش و تنظیم دقیق) می باشد. ایران می‌تواند این طراحی را در کمتر از ۲۴ ساعت تنظیم نماید.
* فشار به متحدان بجای درگیری مستقیم: در صورتی که اسرائیل آتش‌بس در لبنان (که خط ایران است) را نقض کند، راهبرد ایران برای پاسخ دادن و در عین حال از درگیری مستقیم با آمریکا دور بودن، ضربه زدن به نزدیکترین کشورهای اسرائیل و سیستم‌های انرژی منطقه (مانند امارات یا عربستان) می باشد. اتفاقاتی که در روزهای گذشته از دبی و کویت گزارش شده بود.
* اهرم حوثی‌ها در دریای سرخ: ایران رتبه‌های برتر در «نردبان تنش» دارد که هنوز از آن‌ها استفاده نکرده است. از جمله ترغیب انصارالله (حوثی‌ها) به بستن تنگه باب المندب، کنترل دریای سرخ و هدف قرار دادن خطوط لوله نفتی می باشد.

۴. چشم اندازهای جنگ منطقه‌ای و فشار انتخابات میاندوره‌ای آمریکا

* احتمال درگیری مستقیم: خطر حملات یک جنگ منطقه‌ای همه‌جانبه که در آن منطقه خلیج فارس، امارات و اسرائیل به طور مستقیم وارد تلافی نظامی علیه ایران شوند، در چند ماه آینده «متوسط تا پایین» ارزیابی می‌شود. اما این پس از انتخابات میاندوره های آمریکا و در ژانویه به شدت بالا خواهد رفت.
* سیاست های داخلی که تحت فشار سیاسی ناشی از انتخابات میاندوره‌های قرار دارد (اگرچه ترامپ آن را آنکار می‌کند) و این ناپایداری‌های مداوم اقتصادی و فرسایشی وضعیت، ممکن است وی را دوباره به سمت یک دور جدید از تشدید تنش و حتی برای تغییر رژیم در ایران سوق دهد.

نتیجه‌گیری پِیپ: اشتباه استراتژیک افکار عمومی یا سیاست‌مداران این است که فکر می‌کنند رهبرانی مانند ترامپ زمانی که یک‌بار داغی تنش را حس کردند، دیگر به آن دست نخواهند زدند و «درس گرفته‌اند»، اما غافل از این موضوع هستند که ساختار انگیزشی قدرت و وسوسه ناشی از تسلیحات نقطه‌زن، ممکن است آنها را مجددا به سمت این تله‌ها سوق دهد.